 |
| Toyen, War (Field Scarecrow), 1945, λεπτομέρεια |
Το 1932 ο Ερνστ Γιούνγκερ δημοσίευσε το βιβλίο Der Arbeiter, Ο Εργαζόμενος (ή, όπως θα έπρεπε να μεταφραστεί ακριβέστερα, Ο Εργάτης, Arbeiterklasse στον Μαρξ είναι η «εργατική τάξη»), στο οποίο αυτή η νέα ανθρώπινη φιγούρα σηματοδοτούσε τη νέα τάξη του κόσμου. Στην κεντρικότητα της εργασίας αντιστοιχούσε η κυριαρχία της τεχνικής. Αναπτύσσοντας έννοιες που είχε εκφράσει δύο χρόνια πριν στο βιβλίο Η γενική κινητοποίηση, έγραψε ο Γιούνγκερ: «Η τεχνική είναι ο τρόπος με τον οποίο η μορφή του εργάτη κινητοποιεί τον κόσμο». Αυτή η διάγνωση, που επανέφερε σε μια εντελώς άλλη προοπτική τις αναλύσεις του Μαρξ, άσκησε σημαντική επίδραση τόσο στη δεξιά όσο και στην αριστερά του πολιτικού φάσματος.
Προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη έκπληξη το γεγονός ότι αυτή η αποφασιστική εποχική φιγούρα εδώ και καμιά δεκαριά χρόνια φαίνεται να έχει εξαφανιστεί. Η τεχνική συνεχίζει να κυβερνά τον κόσμο και έχει σαφώς αυξήσει παντού τη δύναμή της, όμως δεν είναι πια «ο τρόπος με τον οποίο η μορφή του εργάτη κινητοποιεί τον κόσμο». Αντιθέτως, η μορφή της τεχνητής νοημοσύνης, μοιάζει μάλλον να συνεπάγεται τη δύση της κεντρικότητας της εργασίας που είχε στο μυαλό του ο Γιούνγκερ. Στη θέση της δουλείας που συνδέεται με την εκμετάλλευση και τη γενική κινητοποίηση, η τεχνική, εξαλείφοντας σταδιακά τις ταυτότητες των κοινωνικών ομάδων και των τάξεων, μοιάζει σήμερα να στοχεύει σε μια ανείπωτη υποδούλωση μέσω ενός είδους γενικής ακινητοποίησης.
1η Οκτώβρη 2026
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου